Respond to your feedback. NOW!

Εχθές κατάφερα μετά από πολλές μέρες να μηδενίσω τον google reader μου. Μέσα στα άπειρα post που είχα να διαβάσω, το μάτι μου έπεσε σε ένα post του techcrunch.com που ανέφερε μικρές startups που είχαν χρηματοδοτηθεί από την Y Combinator.

Όπως μπορείτε να διαβάσετε και στην about page τους, χρηματοδοτούν startups που απλά χρειάζονται ένα αρχικό κεφάλαιο για να περάσουν από το στάδιο της “ιδέας” στο στάδιο της “υλοποίησης”. Μία από αυτές τις startups, ήταν και η ididwork.com, μία on-line βάση με το που έχεις δουλέψει και που έχεις σπαταλήσει τον χρόνο σου.

Μου άρεσε η αρχική ιδέα, και αποφάσισα να γραφτώ, δεν είχα κάτι να χάσω έτσι κι αλλιώς. Έκανα sign-up λοιπόν και σχεδόν αμέσως μετά έκανα 1-2 καταχωρήσεις. Έπαιξα λίγο με το site και κάπου εκεί είδα ένα feature που θα ‘θελα, να μην υπάρχει. Γνωρίζοντας ότι το feedback των χρηστών είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, άσχετα με το τι περιλαμβάνει η “to-do list” του καθενός, αποφάσισα να επικοινωνήσω μαζί τους μέσω της contact from που υπάρχει.

Σε λιγότερο από 5 λεπτά, είχα λάβει πλήρη απάντηση και μου είπαν ότι το feature αυτό είναι μέσα στα σχέδια τους. Τους έστειλα μερικά ακόμα mail για θέματα που δεν είχαν καμία υποχρέωση να μου απαντήσουν, αλλά το έκαναν.. Πάντα πρόθυμα και ευγενικά. Κυρίως όμως, απάντησαν άμεσα.

Προσωπικά, με κέρδισαν. Ακόμα και αν δεν με ενδιέφερε το site τους, θα καθόμουν 5 λεπτά παραπάνω, θα τους έδινα μία ακόμα ευκαιρία γιατί φαίνεται ότι το αγαπάνε, δεν το βλέπουν σαν αγγαρεία. Καταλαβαίνουν ότι το feedback από τους χρήστες, ακόμα κι αν δεν λέει τίποτα επί της ουσίας, είναι πολύ σημαντικό. Δημιουργεί μια πιο προσωπική επαφή μεταξύ “site” και χρηστών. Και αυτό το εκτιμάνε οι χρήστες. Ό,τι κι αν έκανε εκείνη την στιγμή ο “ididwork.com dude”, το έβαλε σε δεύτερη μοίρα για να μου απαντήσει. Και το έκανε και στο δεύτερο mail που έστειλα, και στο τρίτο.

Γιατί οι άνθρωποι είναι πιο σημαντικοί από το προϊόν. Και ακόμα πιο σημαντικοί είναι οι άνθρωποι που ενδιαφέρονται για το προϊόν και χαλάνε χρόνο για την βελτίωση του στέλνοντας το feedback τους..

[Photo via flickr.com, user: Simon Crowley]

Stop trying for the impossible, try for the impossible

Ο χώρος των startups είναι γεμάτος από νέα παιδιά, έξυπνα, γεμάτα ενέργεια και μεγαλεπίβολες ιδέες. Στο κείμενο αυτό θέλω να σταθώ ακριβώς εκεί, στις “μεγαλεπίβολες ιδέες” που έχω ακούσει κατά καιρούς. Όλες ήταν “τέλειες, πανέξυπνες, the next big thing” σύμφωνα με τους εμπνευστές τους. Για κάποιον “ανεξήγητο” λόγο, καμία από αυτές τις ιδέες δεν έχει προχωρήσει αρκετά ώστε να δικαιολογήσει τον ντόρο που δημιουργούσαν τεχνητά οι εμπνευστές τους.

Σκοπός λοιπόν του άρθρου, είναι η λύση του μυστηρίου γύρω από τον “ανεξήγητο” λόγο της αποτυχίας. Ο ενθουσιασμός που υπάρχει αρχικά χάρη στην super-wow ιδέα, σε συνδυασμό με το νεαρό της ηλικίας οδηγούν σε μία κατάσταση τύπου “όλα είναι εύκολα, θα τα καταφέρω, σιγά το πράγμα, κόσμε χαιρέτα τον νέο Zuckerberg“. Και κάπου εκεί έχει χαθεί το παιχνίδι. Πλημμυρισμένο από την υπεραισιοδοξία ένα μυαλό, είναι ανίκανο να συνειδητοποιήσει τα εμπόδια που υπάρχουν στον δρόμο. Όλα αυτά τα εμπόδια φαντάζουν μικρά στην αρχή και δυστυχώς δεν τους δίνεται η σημασία που πρέπει. Έτσι, όλα μαζί τα εμπόδια συσσωρεύονται και δημιουργούν ένα -ακόμα μεγαλύτερο- βουνό.  Και ακριβώς εκεί, έρχεται η απότομη προσγείωση, που πολλές φορές είναι σκέτη συντριβή. Τα όνειρα σταματάνε, η υπεραισιοδοξία μετατρέπεται σε απογοήτευση και σιγά σιγά το μυαλό αρχίζει να σκέφτεται συμβατικά. Και αυτό είναι το χειρότερο.

Η λύση είναι πολύ απλή, στα λόγια τουλάχιστον. Αυτοσυγκράτηση, αυτοκριτική αλλά κυρίως κατανόηση των συνθηκών.

Ο ενθουσιασμός είναι πολύ καλός και ένα τρομερό κίνητρο για να δουλέψει κανείς, αλλά καλό είναι να προσπαθούμε να τον χαλιναγωγήσουμε. Να μην τον αφήνουμε να μας καταλαμβάνει και να μην μας επιτρέπει να δούμε τι γίνεται λίγο παραπέρα. Πρέπει το μυαλό μας να είναι ανοιχτό, να μπορεί να αναπροσαρμόσει την ιδέα και να βλέπει τις όποιες αδυναμίες της.

Εξίσου σημαντικό κεφάλαιο είναι η γόνιμη αυτοκριτική. Έχω ακούσει πολλούς να λένε ότι “ο πιο σκληρός κριτής του εαυτού μου, είμαι εγώ”. Χαίρομαι. Μόνο εσύ ξέρεις μέχρι που πραγματικά μπορείς να φτάσεις και τι να κάνεις. Έτσι μπορείς να καταλάβεις ότι δεν προσπάθησες αρκετά, ή ότι μπορείς να βελτιώσεις κατά πολύ αυτό που φτιάχνεις. Ή το αντίθετο, να καταλαβαίνεις δηλαδή μέχρι που φτάνουν οι δυνατότητες σου και να μην βάζεις ανέφικτους στόχους, τουλάχιστον με τις παρούσες συνθήκες.

Και φτάνουμε στο ζουμί όλων των παραπάνω.. Τις υπάρχουσες συνθήκες. Δεν γίνεται να λες “α, θα φτιάξω μία τέλεια search engine” όταν αφενός δεν έχεις γνώσεις προγραμματισμού και αλγορίθμων και αφετέρου όταν υπάρχει εκεί έξω ένα google. Όσο γρηγορότερα συνειδητοποιήσεις που βρίσκεσαι, τόσο καλύτερα για σένα, για το προϊόν που θες να δημιουργήσεις, για τους χρήστες του και για το internet (ή όποιον τομέα ασχολείσαι) γενικότερα.

Δεν προτείνω να μην προσπαθείς κάτι που φαίνεται ακατόρθωτο, απλά προτείνω να κάνεις τα πάντα για να βελτιώσεις τις συνθήκες ώστε το ακατόρθωτο να γίνει πραγματικότητα.. από σένα!

Open up your killer app

Οκ, έχεις φτιάξει ένα super wow web-app. Μπράβο, συγχαρητήρια κτλ κτλ. Βέβαια, είναι πολλές οι καλές ιδέες εκεί έξω, που παρόλη την πολύ καλή υλοποίηση, δεν τις ξέρει κανένας. Οπότε, τζάμπα ο κόπος και όλη η δουλειά.

Για να μην γίνεις “μία ακόμα καλή ιδέα που δεν περπάτησε” μπορείς να κάνεις δύο πράγματα, είτε να πληρώσεις για κάποια διαφήμιση (προσωπικά διαφωνώ, αλλά αυτό θα το αναλύσω σε άλλο post), είτε να κάνεις ότι είναι δυνατόν για να είναι η εφαρμογή σου πιο φιλική προς third party services. Πώς θα το κάνεις αυτό?

Εύκολα. Φτιάχνεις ένα API που να είναι εύκολο στην χρήση από τους υπόλοιπους προγραμματιστές και δίνεις πρόσβαση στους ΠΑΝΤΕΣ! Ένα δύσχρηστο API είναι έγκλημα. Είμαστε στην εποχή που οι web 2.0 υπηρεσίες αυξάνονται με εκθετικό ρυθμό και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να είσαι εγγεγραμένος σε 10 υπηρεσίες και να τις παρακολουθείς όλες. Γι αυτό και οι διάφορες υπηρεσίες syndication βρίσκονται σε άνθηση, είτε αυτό λέγεται socialthing.com, είτε friendfeed, είτε iGoogle, είτε…

Οπότε, ένα εύχρηστο API μειώνει την δυσκολία για τον προγραμματιστή του friendfeed (τυχαίο το παράδειγμα) να ενσωματώσει την δική σου killer app στο friendfeed. Έτσι, και οι χρήστες ενθαρρύνονται να χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή σου ακόμα και στην αρχή που δεν έχει κόσμο, και γίνεται μια έμμεση διαφήμιση μέσω της προβολής του εικονιδίου και μόνο της εφαρμογής σου.

Επίσης, σημαντικό ρόλο για μια υπηρεσία παίζουν και οι standalone εφαρμογές, είτε για το desktop/laptop είτε για το κινητό και το iPhone. Είναι πολύ πιο εύκολο για κάποιον να κάνει click σε μία εφαρμογή από το να ανοίγει τον browser, να πηγαίνει στην σελίδα και να κάνει login. Γλυτώνει στον χρήστη χρόνο και πλέον στο internet ο χρόνος είναι πολύτιμος..

Μην περιορίζεις όλους αυτούς που έχουν φτιάξει μια εφαρμογή -αφιλοκερδώς- για την υπηρεσία ΣΟΥ. Είναι ένα ακόμα πλεονέκτημα για το δικό σου killer-app. Μην σκοτώνεις τους συμμάχους σου, κι αυτοί θα βγουν κερδισμένοι μόνο αν εσύ πας καλά.. Μην ξεχνάς ότι αυτός που έφτιαξε κάτι για την δική σου υπηρεσία,  πιστεύει στην ιδέα σου και επένδυσε τον χρόνο του για να την βελτιώσει..

Working on the internet

Με το internet ασχολούμαι αρκετά χρόνια ως απλός χρήστης. Τον τελευταίο 1.5 χρόνο ασχολούμαι αρκετά παραπάνω, ψάχνω την επιχειρηματική πλευρά του διαδικτύου, προσπαθώ να δω την “άσχημη” πλευρά, να μεταβώ στο back-end και να ξεπεράσω τα όμορφα web2.0 γραφικά του front-end..

Η εμπειρία μου, όπως καταλαβαίνετε, είναι μικρή αλλά πιστεύω ότι έχω αρχίσει σιγά σιγά να μπαίνω στο κλίμα. Έχω ήδη full time εμπειρία από μία startup ενώ αυτή την περίοδο blog-άρω στο pestaola.gr και ασχολούμαι με ακόμα μία startup.

Δουλεύοντας σε οποιοδήποτε άλλο “συμβατικό” τομέα της αγοράς, το πιθανότερο ήταν ότι θα είχα κάποιο standard ωράριο τύπου “εννιά με πέντε” και υπερωρίες όποτε είναι ανάγκη σύμφωνα με το “αφεντικό”.  Σε μία startup, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Δουλεύω όποτε εγώ θέλω. Φτιάχνω το πρόγραμμα μου μόνος μου. Μπορώ να βγω στις 12 το βράδυ, να γυρίσω στις 5 τα χαράματα και να  κάτσω να δουλέψω εκείνη την ώρα επειδή θέλω. Αν, για παράδειγμα, γράψω ένα blog-post για το pestaola.gr, αυτό θα ανέβει κατευθείαν online, δεν θα χρειαστεί να περιμένω μέχρι το πρωί για να πάω στο γραφείο και να δουλέψω από εκεί. Με αυτό τον τρόπο, τα κέρδη είναι πολλαπλά ενώ δεν υπάρχει κάτι που να ζημιώνει τον οποιοδήποτε.

Ένα ακόμα πλεονέκτημα είναι ότι μπορείς να βγάλεις δουλειά 2-3-4 ημερών σε μία μόλις μέρα. Ναι, θα είναι κουραστική αυτή η μία μέρα αλλά μετά θα μπορείς να πας μια εκδρομή, να πας για μπάνιο, να κάνεις πράγματα που σε μια “φυσιολογική” δουλειά δεν θα μπορούσες να κάνεις τόσο εύκολα. Θα έπρεπε να κανονίσεις άδειες, να παρακαλέσεις αφεντικά και συναδέλφους για να πας απλά για ένα μπάνιο and so the story goes.. Δουλεύοντας όμως για μία startup, όλα γίνονται πιο εύκολα. Και έτσι είσαι πιο ξεκούραστος εφόσον δεν έχεις μόνο ένα ρεπό την βδομάδα αλλά όσα θες και η ψυχολογία σου είναι πολύ καλύτερη. Ο ελεύθερος χρόνος αυξάνεται και γίνεσαι πιο δημιουργικός, πράγμα που έχει άμεσο αντίκτυπο και στην δουλειά σου μιας και όλοι ξέρουμε ότι χωρίς πρωτότυπες και ενδιαφέρουσες ιδέες στο Internet δεν έχεις μέλλον..

Σχεδιάζοντας μόνος σου το πρόγραμμα σου, μπορείς πιο εύκολα να συγχρονιστείς με το πρόγραμμα άλλων, “συμβατικών” συνεργατών σου, που δουλεύουν “εννιά με πέντε”, όπως τράπεζες για παράδειγμα. Έτσι, όλοι κερδίζουν χρόνο μιας και δεν ψάχνεις ένα κοινό κενό σε δύο προγράμματα, αλλά ένα κενό σε ένα πρόγραμμα.

Το μόνο αρνητικό είναι ότι δύσκολα σε πιστεύει κάποιος εκτός χώρου ότι ΔΟΥΛΕΥΕΙΣ πραγματικά. Δυστυχώς πολλοί άνθρωποι έχουν την άποψη ότι “δουλειά = γραφείο από τα χαράματα μέχρι αργά το βράδυ” και δεν καταλαβαίνουν ότι κερδίζεις λεφτά και κάνεις κάτι ουσιαστικό που παράλληλα σε γεμίζει και σου αρέσει. Βέβαια, έχει πραγματική σημασία η γνώμη τρίτων για την δουλειά μας εφόσον αυτή ικανοποιεί εμάς?