5 και σήμερα για να τελειώσει το 2011. Δεν θα σταθώ στο πόσο δύσκολη, κακή ή οτιδήποτε άλλο ήταν αυτή η χρονιά. Καλώς ή κακώς όμως, βρισκόμαστε μέσα σε μία καταιγίδα. Δεν έχω ιδέα αν είμαστε στην αρχή ή στο τέλος της αλλά θεωρώ δεδομένο ότι κάποια στιγμή θα τελειώσει. Και τότε το μόνο που θα μείνει είναι οι αναμνήσεις και τα “μαθήματα” που θα έχει πάρει ο καθένας μας. Τα δικά μου “key learnings” για 2011 ήταν 6:

Περνάμε καλά στην προπόνηση και αυτό βγαίνει στον αγώνα - Όσοι παρακολουθείτε έστω και λίγο τα αθλητικά δρώμενα, έχετε ακούσει πολλές φορές την παραπάνω φράση. Και ναι, είναι από τα μεγαλύτερα cliché του αθλητισμού. Όμως, μία προσωπική εμπειρία μέσα στον χρόνο μου απέδειξε ότι πρόκειται ταυτόχρονα και για μία από τις μεγαλύτερες αλήθειες σε οποιαδήποτε ομαδική προσπάθεια.

Στο TEDxAthens 2011 δούλεψε μία ομάδα 40 ατόμων, για 9 μήνες, άπειρες (και ..περίεργες) ώρες και χωρίς να πληρωθεί κανένας ενώ μάλιστα κάποια από τα μέλη της ομάδας πληρώσανε για να πραγματοποιηθεί το TEDxAthens. Μία εκδήλωση διάρκειας 12 ωρών γύρω από την δημιουργική ανατροπή μιας και το θέμα της φέτος ήταν “The art of disruption”. Περισσότεροι από 1200 άνθρωποι βρέθηκαν στον Ελληνικό Κόσμο και -πιστεύω- απόλαυσαν πλήρως το event. Αλλά αυτοί που το “χάρηκαν” περισσότεροι, ήταν η ομάδα που κατάφερε να δει τον κόσμο να φεύγει χαρούμενο και (ελπίζω) εμπνευσμένο από το χώρο της διοργάνωσης.

Έχοντας ξενυχτήσει πολλές μέρες και έχοντας αφιερώσει πολύ από τον -περιορισμένο- ελεύθερο χρόνο μου για το TEDxAthens, μπορώ να πω με σιγουριά ότι δεν το μετάνιωσα ούτε στιγμή. Κι όλα αυτά γιατί γνώρισα φίλους που απλά έτυχε να δουλεύουμε μαζί για τον ίδιο σκοπό.

Το ταλέντο και πάθος αρκούν. Για τα πάντα. - Αν αγαπάς αυτό που κάνεις και αφιερώνεις χρόνο ώστε να βελτιώνεσαι, τότε είναι θέμα χρόνου να το καταλάβουν οι άνθρωποι γύρω σου και να σε επιβραβεύσουν. Είτε ηθικά, είτε με κάποια επαγγελματική πρόταση. Αποδείχτηκε ακόμα μία φορά στην περίπτωση της Ειρήνης Βιαννέλη, έφτιαξε pro bono το promo video για το TEDxAthens Challenge και αμέσως μετά δέχθηκε εγκωμιαστικά σχόλια από όσους είδαν το video αλλά και επαγγελματικές προτάσεις.

Κρίση: η καλύτερη περίοδος για να κάνεις κάτι - Το πιστεύω ακράδαντα και, αν έπρεπε να πω ότι μετάνιωσα για κάτι, τότε αυτό θα ήταν το γεγονός ότι φέτος δεν ξεκίνησα τίποτα δικό μου 100% (ίσως να εξαιρούσα το bloggable.gr). Αναμείχθηκα σε πολλά διαφορετικά projects, δούλεψα για 3 διαφορετικές εταιρίες, έγραψα σε 2 blogs, συνεργάστηκα με 2 τελείως διαφορετικούς μουσικούς αλλά τίποτα από αυτά δεν είναι δικό μου δημιούργημα από την αρχή ως το τέλος. Μία φορά έφτασα κοντά. Αλλά φοβήθηκα. Δεν είχα εξοικειωθεί με την αίσθηση του να βρίσκομαι εκτός της προσωπικής μου comfort zone και, για να είμαι ειλικρινής, ούτε τώρα αισθάνομαι εξοικειωμένος. Αλλά, οφείλω να παραδεχτώ ότι εκτός της comfort zone, τα πάντα είναι πιο έντονα. Και δημιουργικά.

Stop playing safe – Όταν στα τέλη Μαΐου παραιτήθηκα από την εταιρία στην οποία δούλευα, δεν ήξερα τι με περιμένει μετά. Δεν ήξερα αν θα συνεχίσω να συντηρώ μόνος μου τον εαυτό μου ή θα βρεθώ να λέω “μπαμπά λεφτά”. Εκείνη η περίοδος όμως, ήταν η πιο δημιουργική περίοδος της μέχρι τώρα ζωής μου. Πρέπει να περπάτησα αρκετά χιλιόμετρα κάνοντας την διαδρομή γραφείο – υπνοδωμάτιο – σαλόνι – κουζίνα. Για κάποιον ανεξήγητο λόγο, συνεχώς μου ερχόντουσαν διαφορετικές ιδέες. Άλλες ήταν κακές, άλλες ήταν πολύ κακές και υπήρχαν και μερικές καλές. Δεν έχει σημασία όμως η ποιότητα των ιδεών αλλά το γεγονός ότι έκανα κάτι διαφορετικό από αυτό που είχα συνηθίσει. Σκέφτηκα πράγματα που, για μένα, ήταν πρωτόγνωρα και διαφορετικά. Κατάλαβα ότι αυτή η αβεβαιότητα για το επόμενο επαγγελματικό μου βήμα με έκανε πιο δημιουργικό αντί να με ρίξει ψυχολογικά.

Κανένας συμβιβασμός – Δεν μου αρέσει να συμβιβάζομαι. Δεν είναι στο DNA μου. Κάποιοι, ίσως όχι άδικα, με πουν κακομαθημένο. Μπορεί. Μέχρι το 2010, αυτός ο “μη-συμβιβασμός” ήταν σε προσωπικό επίπεδο. Το 2011, πέρασε και σε επαγγελαμτικό επίπεδο. Δεν θέλω να συμβιβάζομαι έχοντας λιγότερα από αυτά που (θεωρώ ότι) μου αξίζουν και αντίστοιχα δεν θέλω να συμβιβάζεται κανείς δουλέυοντας μαζί μου. Θεωρώ ότι μία συνεργασία είναι επιτυχημένη και αποδοτική μόνο όταν και οι 2 -ή περισσότερες- πλευρές είναι 101% ικανοποιημένες. Οτιδήποτε λιγότερο θα οδηγήσει σε απογοητεύσεις, γκρίνιες και, in the end of the day, σε ένα project που “θα μπορούσε να ήταν απίστευτο αν…”. Δεν θέλω να συμμετάσχω σε τέτοια projects και χαίρομαι που και οι συνεργάτες μου με αντιμετωπίζουν με αυτό τον τρόπο τις συνεργασίες μας.

Μία καλή Δευτέρα αρκεί για να ξεχάσεις τα πάντα - Είναι κάτι προσωπικό αλλά ίσως το πιο σημαντικό πράγμα που μου έμαθε το 2011..

Πριν από ακριβώς έναν χρόνο, διέγραψα ολόκληρη την μουσική μου βιβλιοθήκη. Κατέβαζα συνεχώς μουσική, ολόκληρα albums ή δισκογραφίες, και το γεγονός ότι ήταν δωρεάν, είχε χαμηλώσει τα standards μου. Αν αναλογιστείς ότι αυτό γινόταν για 3-4 χρόνια, καταλαβαίνεις ότι το iTunes Library μου ήταν γεμάτο από τραγούδια που πλέον δεν είχα διάθεση να τα ακούσω. Αν εξαιρέσεις τις λίγες φορές που χρησιμοποιούσα το Genius, τις περισσότερες φορές κατέφευγα σε e-radios για να ακούσω μουσική.

Όμως, όποτε βρισκόμουν στο αυτοκίνητο ή όταν χρησιμοποιούσα το iPhone ως music player, πατούσα συνεχώς το next ελπίζοντας πως το επόμενο κομμάτι θα μου αρέσει. Έτσι, αποφάσισα να διαγράψω όλα τα τραγούδια που είχα και πλέον να αγοράζω ένα τραγούδι κάθε μέρα που όμως πραγματικά θα μου αρέσει. Σήμερα, ένα χρόνο μετά, δεν το έχω μετανιώσει.

Παρόλο που ο φιλόδοξος τίτλος του project ήταν (και ακόμα είναι) One Song Per Day [facebook fanpage] και υποτίθεται ότι έπρεπε να βρίσκω ένα καινούριο τραγούδι κάθε μέρα, η βιβλιοθήκη μου έχει μόλις 194 τραγούδια. Όμως, μέσα σε αυτόν τον ένα χρόνο, κατάφερα να μάθω καλύτερα τα μουσικά μου γούστα, να ανοίξω τα αυτιά μου και να ακούσω διαφορετικούς ήχους που υπό άλλες συνθήκες δεν θα άκουγα ποτέ.

Η καθημερινή (οκ, σχεδόν καθημερινή) αναζήτηση για ένα διαφορετικό τραγούδι με “ανάγκασε” να ακούσω τραγούδια που υπό άλλες συνθήκες δεν θα άκουγα ποτέ και να γνωρίσω καλλιτέχνες, έστω και μέσω του YouTube, που δεν ήξερα ότι υπάρχουν. Ένα επιπλέον προσωπικό κέρδος ήταν το γεγονός ότι είχα ένα καθημερινό task. Όσο δύσκολη κι αν ήταν η μέρα μου, προσπαθούσα να μην το παραμελώ. Δεν τα κατάφερνα πάντα, αλλά μονίμως υπήρχε στο μυαλό μου ως ένα ευχάριστο μουσικό διάλειμμα.

Και το μεγαλύτερο κέρδος; Πλέον έχω μία μουσική βιβλιοθήκη με λίγα μεν κομμάτια, αλλά γεμάτη από τραγούδια που μου αρέσουν και μπορώ να ακούω συνέχεια στο repeat. Γιατί ένα οποιοδήποτε 365 project, υλοποιείται πρώτα για προσωπικά “οφέλη” και μετά για οτιδήποτε άλλο..

[photo via]

Εχθές βράδυ είδα στην τηλεόραση την εκπομπή Πρωταγωνιστές του Σταύρου Θεοδωράκη. Είχα ακούσει πολλές φορές από άτομα του περιβάλλοντος μου ότι τα ναρκωτικά είναι “κακό πράμα” και διάφορες ιστορίες. Όμως, αυτές οι ιστορίες, από στόμα σε στόμα, χάνουν την αξία τους και την δύναμη τους. Η εκπομπή έβαλε μπροστά στην camera τους ανθρώπους με το πραγματικό πρόβλημα. Ακούγεται οξύμωρο, αλλά ήταν πολύ πιο άμεσο απ’ οποιαδήποτε άλλη εμπειρία έχω ακούσει και μου έχει μεταφερθεί.

Όπως σωστά μου είπε ο @nikan_gr εχθές, αντί να βλέπω τηλεόραση, γιατί δεν πάω μια βόλτα στην Ομόνοια; Η απάντηση είναι απλή: φοβάμαι. Όχι τόσο τους τοξικομανείς, αλλά τις ουσίες που τους έχουν κυριεύσει και μπορεί να τους εξωθήσουν στο να κάνουν πράγματα που μπορούν να βλάψουν εμένα ή οποιονδήποτε άλλο περαστικό. Κατά δεύτερο λόγο, δεν πιστεύω ότι στην Ομόνοια θα δω ολόκληρη την ιστορία ενός τοξικομανή αλλά θα δω την -ανατριχιαστική- κατάληξη.

Μέχρι εχθές το απόγευμα, ήμουν της άποψης ότι “καλά να πάθει, κανείς δεν του έδωσε ναρκωτικά, μόνος του τα πήρε, ας πρόσεχε”. Ακόμα το πιστεύω αυτό. Πλέον όμως, πιστεύω ότι κάποιοι από αυτούς τους ανθρώπους (πολλοί ή λίγοι, δεν έχει σημασία) θέλουν να ξεφύγουν. Ψάχνουν διέξοδο. Ψάχνουν τρόπους για να αφήσουν την ηρωίνη πίσω τους και να δουν το μέλλον τους πιο χαρούμενο, πιο φωτεινό.

Και εκεί επεμβαίνει το κράτος. Για την ακρίβεια, εκεί ΔΕΝ επεμβαίνει το κράτος. Ο μέσος χρόνος αναμονής για να ενταχθεί κάποιος στο πρόγραμμα μεθαδόνης του ΟΚΑΝΑ είναι “μόλις” 7 χρόνια. Και αν αυτά τα 7 χρόνια φαίνονται πολλά σε εμάς που έχουμε την υγεία μας, φανταστείτε πώς τα βλέπει κάποιος που εξαρτάται από μία ουσία που είναι συνήθως 10% καθαρή και το υπόλοιπο 90% είναι διάφορα άλλα φθηνότερα και εν δυνάμει δολοφονικά συστατικά. Ακόμα και υγρά μπαταρίας μπορεί να δώσουν οι έμποροι ναρκωτικών σε κάποιον απλά και μόνο για να αυξήσουν το κέρδος τους. Προσθέτοντας σε αυτά την ζωή που κάνουν οι τοξικομανείς στην προσπάθεια τους να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα χρήματα για την δόση τους, τότε τα 7 χρόνια φαίνονται βουνό.

Κάτι ακόμα που μου έκανε εντύπωση, είναι η έλλειψη πίστης αυτών των ανθρώπων στους εαυτούς τους. Υποθέτω ότι αυτή τους οδήγησε στα ναρκωτικά, αλλά, παρά αυτό το γεγονός, συνεχίζουν να μην πιστεύουν στον εαυτό τους και να μην μπορούν να δουν καθαρά την κατάσταση στην οποία βρίσκονται: εξαρτημένοι από μία ουσία που τους κάνει κυριολεκτικά ό,τι θέλει. Ζουν με έναν και μόνο στόχο: να εξασφαλίσουν την δόση τους χωρίς να τους ενδιαφέρει τίποτα άλλο. Όλα τα υπόλοιπα έρχονται σε δεύτερη και τρίτη μοίρα. Και δεν υπάρχει κανένας ψυχολόγος, ψυχίατρος ή ό,τι άλλο για να τους βοηθήσει και να τους αποδείξει ότι μπορούν να πιστέψουν στον εαυτό τους.

Το ετήσιο κόστος της απαραίτητης μεθαδόνης για ένα άτομο ανέρχεται στα μόλις 250€. Ναι, 250€. Όσο 2.5 μπουκάλια στα μπουζούκια. Όσο 20 διελεύσεις από την γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου. Όσο 3 γεμίσματα βενζίνης στο αυτοκίνητο. Όσο 2 ζευγάρια παπούτσια. Όσο η διαμονή σε έναν ξενώνα για 3 μέρες. Τόσο κοστίζει το να βγει κάποιος (που το θέλει προφανώς) από τον δρόμο της ηρωίνης και να αρχίσει την μεθαδόνη. Ποσό πραγματικά αστείο μπροστά στα οφέλη της κοινωνίας. Αυτή τη στιγμή, ο κάθε ηρωινομανής ξοδεύει 20-40€ κάθε μέρα για να πάρει την δόση του. Ακόμα κι αν θεωρήσουμε ότι “λεφτά δεν υπάρχουν”, γιατί δεν δίνεται η δυνατότητα στους αρρώστους να πληρώνουν για το φάρμακο τους; Αν είχαν την δυνατότητα να πληρώνουν 250€ τον χρόνο για να πάρουν την μεθαδόνη, πιστεύετε ότι δεν θα το έκαναν;  Ή αυτοί, ή η οικογένεια τους, ή οι φίλοι τους, ή απλά κάποιος άγνωστος.

Και πριν κάποιοι βιαστούν να πουν “σιγά μην πληρώνω εγώ και οι υπόλοιποι φορολογούμενοι την βλακεία του άλλου”, να τους θυμίσω ότι αν τρακάρουν, με ευθύνη τους, με το αυτοκίνητο τους και χρειαστούν νοσηλεία στο νοσοκομείο, τότε όλοι εμείς οι φορολογούμενοι θα πληρώσουμε το νοσοκομείο και τους γιατρούς.

Μακάρι να υπήρχε λύση και τρόπος για να καθαρίσουν οι δρόμοι από τα ναρκωτικά. Δεν ζούμε όμως στην Φρουτοπία και κάτι τέτοιο είναι εκτός πραγματικότητας. Ακόμα και στην Ολλανδία, που θεωρείται από τις πιο προχωρημένες και open-minded χώρες στην καταπολέμηση του φαινομένου, δεν έχει λυθεί το πρόβλημα των ναρκωτικών. Για να γίνουμε κάποτε Ολλανδία, θα περάσουν πολλά χρόνια. Μέχρι τότε όμως, το κράτος και οι κοινωνικοί λειτουργοί μπορούν να κάνουν πολλά παραπάνω για να βοηθήσουν όσους το θέλουν και το έχουν ανάγκη.

Αντί επιλόγου, θέλω να γράψω μία φράση που μου έλεγε ο πατέρας μου όσο θυμάμαι τον εαυτό μου και, ευτυχώς, κατάλαβα πλήρως:

Αφού δεν σου λείπει τώρα, γιατί να σου λείπει μετά;

Καλώς ή κακώς, έχω κάνει like σε μία πληθώρα εταιριών και brands στο facebook fanpage τους, είτε για να “επιβραβεύσω” την καλή δουλειά που θεωρώ ότι κάνουν στο core business τους είτε γιατί πιστεύω ότι πρόκειται για ένα ενδιαφέρον fanpage που, ίσως, κάποια στιγμή να μου προσφέρει added value.

Οι εταιρίες αυτές προέρχονται τόσο από την Ελλάδα, όσο και από το εξωτερικό. Δυστυχώς για την δική μας αγορά, η πλειοψηφία των Ελληνικών σελίδων είναι -επιεικώς- μέτριες. Γεμάτες από κακοφτιαγμένα και outdated custom tabs, αναπάντητες απορίες χρηστών και τραγούδια. Α ναι, και διαγωνισμούς. Πριν καλά καλά τελειώσει ο ένας, ξεκινάει αμέσως ο επόμενος.

Φυσικά, δεν υπάρχει κανένας προγραμματισμός για όλα αυτά, κανένας σχεδιασμός, απλά λειτουργούν στην λογική του “Τι θα μου φέρει τους περισσότερους χρήστες με τον πιο φθηνό τρόπο”. Διαγωνισμοί και τραγούδια είναι η σωστή απάντηση. Το πρόβλημα όμως υπάρχει στην ερώτηση και όχι στην απάντηση.

Γιατί οι εταιρίες κυριολεκτικά ζητιανεύουν για ένα like? Τόσο σημαντικό είναι γι αυτές να έχουν μία τεράστια fan base που είναι εκεί απλά για το free δωράκι που θα δώσει η εταιρία και για τίποτα άλλο? Ή μήπως βρισκόμαστε στην εποχή που “το μέγεθος μετράει” και μας αρέσει να κοροϊδεύουμε τους άλλους που έχουν λιγότερους fans? Αν αύριο ένα φυσικό κατάστημα έλεγε “εε, μοιράζω τσάμπα iPad αρκεί να μπείτε στο κατάστημα μου” και μας παρουσίαζε τα τεράστια νούμερα επισκεψιμότητας ως επιτυχημένη εμπορική πολιτική τι θα σκεφτόσασταν? Ότι κατάφερε να αυξήσει το πελατολόγιο του ή ότι απλά κοροϊδεύει τον κόσμο?

Και το ίδιο γίνεται και με τα τραγούδια. Αφού πλέον ο κόσμος έχει μπει μέσα στην σελίδα και έχει κάνει το πολυπόθητο αρχικό like, συνεχίζουμε να τον βομβαρδίζουμε με άσχετες πληροφορίες για λόγους.. branding και engagement. Σε καθημερινή βάση, γιατί αν μία μέρα δεν μαζέψουμε 10-20-50-100 likes, θα γκρεμιστεί το σύμπαν. Βέβαια, απορώ αν το engagement είναι με το brand ή με τον τραγουδιστή. Δεν έχει σημασία όμως, όλοι υποθέτουν ότι το like το “κέρδισε” το brand και ζουν χαρούμενοι στο δικό τους ροζ συννεφάκι.

Δεν είμαι ούτε κατά των διαγωνισμών, ούτε κατά των τραγουδιών στο facebook. Κάποιες φορές όντως χρειάζονται και οι διαγωνισμοί και τα τραγούδια. Πρέπει όμως να υπάρχει μία ισορροπία. Η σελίδα στο facebook είναι μέρος της εικόνας της εταιρίας και πρέπει να συνάδει με το γενικότερο profile της εταιρίας στα media.

Αδυνατώ να πιστέψω ότι υπάρχουν σοβαρές Ελληνικές εταιρίες που η εικόνα τους ταυτίζεται με το “πάρτε τζάμπα το Χ και ακούστε το τελευταίο σουξεδάκι της Britney”.

[photo via]

Εχθές βρέθηκα στο συνεδριακό κέντρο Δαΐς για να παρακολουθήσω το Social Media Conference που διοργάνωνε η Boussias Conferences. Προτού μιλήσω για τους ομιλητές, γι αυτά που είπαν και το τι αποκόμισα από το συνέδριο, θέλω να αναφερθώ στην διοργάνωση.

Η επικοινωνία του event στο twitter είχε βασικά λάθη. Αρχικά, γιατί υπήρξε ξεχωριστό twitter account που δημιουργήθηκε για το συνέδριο? Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε το υπάρχον account που έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλα events? Στόχος είναι να φτάσει σε περισσότερους αποδέκτες το μήνυμα, γιατί να πρέπει το καινούριο account να αποκτήσει followers? Ακόμα, δεν μου άρεσε ότι κάποιες φορές στην σκηνή εμφανιζόντουσαν tweets μόνο από συγκεκριμένα άτομα (αν κατάλαβα καλά, ήταν οι ομιλητές μόνο) και όχι από ολόκληρο το #hashtag του συνεδρίου.

Ας δούμε όμως και αυτά που έχουν πραγματική σημασία: τους ομιλητές. Αρχικά θα μιλήσω για τους ξένους ομιλητές που, πραγματικά, έκαναν ό,τι μπορούσαν και προσπάθησαν να μεταφέρουν ένα μέρος από τις γνώσεις τους. Ο Ciaran Norris, είπε βασικά πράγματα σχετικά με τα social media που, απ’ ότι κατάλαβα, ήταν αυτά που ήθελε να ακούσει το κοινό. Μίλησε για τον τρόπο που αλλάζει το Internet και για τις αλλαγές που οφείλονται στα social media.

Ο Leo Rayman της DDB UK μίλησε για το πόσο ευέλικτοι πρέπει να είναι οι διαφημιστές που χειρίζονται τα social media, για τον οpen-minded τρόπο σκέψης που πρέπει να έχουν όσοι δουλεύουν σε μία εταιρία και να μην περιορίζονται από το υλικό που έχουν στα χέρια τους. [Η παρουσίαση του]

Ο Mads Holmen της GoViral (πρόσφατα η AOL αγόρασε την GoViral για περίπου 100 εκ. δολάρια) αναφέρθηκε στο online video και τον τρόπο που αλλάζει η αγορά του video παγκοσμίως. Πλέον βρισκόμαστε στην εποχή του interactive video που έχει δημιουργηθεί από επαγγελματίες. Τα στατιστικά το αποδεικνύουν αυτό καθώς μόλις το 20% των top videos στο YouTube έχουν δημιουργηθεί από απλούς χρήστες. Ακόμα, τόνισε ότι πλέον δεν είναι στόχος το ένα καλό viral video αλλά το καθημερινό content που πρέπει να παράγετε. Είμαστε στην εποχή του 24/7/365..

Οι Έλληνες ομιλητές ήταν των άκρων. Δηλαδή κάποιοι με εντυπωσίασαν ευχάριστα ενώ κάποιοι ήταν απλά τραγικοί. Αρχικά, ο Γιώργος Βαρέλογλου μας είπε “20 πράγματα που δεν ξέρουμε για τα social media”. Όπως ήταν λογικό, αναφέρθηκε σε στατιστικά, κυρίως, γύρω από το facebook αλλά ανέφερε και το YouTube, το LinkedIn και το Slideshare. Είπε όμως κάτι ιδιαίτερα σημαντικό και απλό, αν και πολλοί εκεί έξω θα διαφωνούσαν: Επειδή ξέρω τα εργαλεία, δεν σημαίνει ότι μπορώ να φτιάξω και μία campaign για την επιχείρηση σας. [Η παρουσίαση του εδώ]

Ο Πέτρος Κωνσταντινίδης, της Mindshare, έκανε ανάγνωση της παρουσίασης του. Που σίγουρα του την είχε φτιάξει κάποιος άλλος και ίσως να την έβλεπε για πρώτη φορά πάνω στην σκηνή του SMC 2011. Πραγματικά απογοητευτικός.

Ο Γιώργος Χατζόπουλος της Rascal είπε.. ψέμματα. Μίλησε για interest graph. Ναι, είναι ένα hot topic και συζητιέται πάρα πολύ, αλλά όχι, καμία διαφημιστική εταιρία δεν μπορεί να ανακαλύψει το interest graph που υπάρχει γύρω από έναν χρήστη. Αυτά τα δεδομένα τα έχει το facebook με τα likes, τα έχει η google με τα searches, τα έχουν τα social magazines που ο χρήστης βαθμολογεί τα άρθρα, αλλά σίγουρα όχι οι διαφημιστικές. Πίσω από τα social magazines υπάρχουν ομάδες που δουλεύουν στην εξόρυξη δεδομένων, στο pattern recognition, σε recommendations engines. Πίσω από την (οποιαδήποτε) Rascal, υπάρχουν τέτοια άτομα? Ακόμα και αν υπάρχουν, που βρίσκουν οι διαφημιστικές εταιρίες τα πρωτογενή δεδομένα για να δουλέψουν πάνω σε αυτά? [Η παρουσίαση του]

Ο Στέφανος Καράγκος, ιδρυτής της Xplain, μίλησε για Social Media ROI. Είπε ότι πρέπει να μετρώνται οι επιτυχίες, και οι αποτυχίες, των social media. Βέβαια, δεν μας εξήγησε πώς μπορείς να μετρήσεις την επιτυχία ή την αποτυχία μίας καμπάνιας social media. Δεν υπάρχει άμεσο conversion ενώ το Word of Mouth δεν μπορεί να μετρηθεί. Ο μόνος τρόπος είναι να συγκρίνουμε δεδομένα από διάφορους δείκτες, αλλά πώς μπορούμε να ξέρουμε ότι για το οποιοδήποτε spike ευθύνονται αποκλειστικά τα social media? Πώς μπορούμε να μετρήσουμε το ROI ενός ικανοποιημένου πελάτη που τον εξυπηρετήσαμε μέσω Facebook? [Η παρουσίαση του]

Ο Πάνος Σαμπράκος, της OgilvyOne, μίλησε για την επιτυχία της καμπάνιας της Lacta. Η ιστορία είναι λίγο – πολύ γνωστή και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ως case study. Όμως, δεν μου άρεσε που δεν τονίστηκε ότι ήταν μία διαφημιστική ενέργεια που έτρεξε και στην τηλεόραση σε συνεργασία με το MTV ενώ το κόστος της ήταν σίγουρα πολύ υψηλότερο από το κόστος μίας τυπικής social media campaign. Πέρα από αυτό όμως, ο Π. Σαμπράκος απέδειξε ότι η επιτυχία της καμπάνιας οφείλεται (και) στο γεγονός ότι άκουσαν τι λένε οι χρήστες για την Lacta και έχτισαν πάνω σε αυτά τα δεδομένα. Αρχίζουν όλοι σιγά σιγά να καταλαβαίνουν την δύναμη των χρηστών και το γεγονός ότι πλέον βρίσκονται αυτοί στο επίκεντρο και όχι το brand ή/και το προϊόν. [Η παρουσίαση του]

Αυτός που σίγουρα έκλεψε την παράσταση εχθές ήταν ο Eric Parks. Ο Head of Digital Interactive της Leo Burnett είπε κάτι που στο εξωτερικό θα ήταν αυτονόητο: Added Value. Προέτρεψε τους πάντες να θέλουν κάτι βαθύτερο από τα social media και όχι μία απλή, επιδερμική, επαφή. Έδειξε δύο case studies και απέδειξε ότι ακόμα και non web friendly brands, μπορούν να δημιουργήσουν κάτι το εντυπωσιακό και αξιομνημόνευτο στα διάφορα social networks. Μακάρι όλες οι διαφημιστικές να ήταν έτσι. Thumbs up Eric.

Για το τέλος, άφησα την Ελένη Γιαννακάκη της Hill & Knowlton. Μίλησε για ‘blogger relations’. Όντας blogger, πραγματικά ανατρίχιασα με αυτά που άκουσα. Θεωρούσε τους bloggers κάτι σαν ‘αγέλη λύκων’ που πρέπει κάποιος να διεισδύσει. Ανέφερε μάλιστα, εις διπλούν, ότι κάποιος από την Hill & Knowlton δημιουργεί ένα blog για να μπορέσει να μπει στην ομάδα των bloggers. Πραγματικά αστεία και τραγικά πράγματα. [Η παρουσίαση της]

Οι bloggers είναι άνθρωποι που γράφουν ό,τι γουστάρουν, όπως γουστάρουν και όποτε το γουστάρουν. Δεν κάνουν PR, δεν γλύφονται, δεν είναι δημοσιογράφοι. Γράφουν την γνώμη τους. Το σωστό ‘bloggers relations’ επιβάλει το να έρθεις κοντά με τον blogger, να δεις τι τον ενδιαφέρει, να του προσφέρεις κάτι διαφορετικό και να ακούσεις την γνώμη του, είτε σου αρέσει, είτε όχι. Οτιδήποτε άλλο υπόγειο είναι αντίθετο στις αρχές των bloggers. (Μην κοιτάτε που στην Ελλάδα υπάρχουν πολλοί, δήθεν, bloggers που αναδημοσιεύουν δελτία τύπου και γράφουν αυτά που θέλουν να ακούσουν οι εταιρίες. Αυτό είναι όμως θέμα για άλλο blog post.)

Θα ήθελα πολύ να μάθω τον λόγο που δεν μίλησε κανένας blogger στο συνέδριο. Γιατί δεν ακούστηκε η άλλη πλευρά?

Κλείνοντας αυτό το, τεράστιο, post θα ήθελα να πω τι αποκόμισα από το SMC 2011.

• Ένιωσα λες και έπρεπε να ακούσω όλες τις εταιρίες – sponsors να μου εξηγούν τι είναι social media, και να προσπαθούν να με πείσουν να γίνω πελάτης τους.
• Απόρησα πώς είναι δυνατόν οι περισσότεροι ομιλητές να έχουν το θράσος να ανέβουν στην σκηνή ενός social media conference χωρίς να γνωρίζουν πώς πραγματικά λειτουργούν τα social media. Εγώ θα ντρεπόμουν στην θέση τους.
• Ακόμα, σε συζήτηση που είχα με άνθρωπο της παραγωγής, μου είπε ότι αναγκάστηκαν να αφήσουν τις εταιρίες να ανέβουν στην σκηνή αφού “πληρώνω, δεν θα με αφήσεις να μιλήσω?”. Πραγματικά, δεν θα είχα πρόβλημα να μιλήσουν άνθρωποι από τις εταιρίες, αρκεί να γνώριζαν τον χώρο των social media.

Εν κατακλείδι, πιστεύω ότι ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο το συνέδριο για μένα. Συνειδητοποίησα τα χάλια της Ελληνικής αγοράς και κατάλαβα ότι είναι πολύ λίγοι αυτοί που πραγματικά αξίζουν στον χώρο. Αν θα ξαναπήγαινα? Με πρόσκληση ίσως, επί πληρωμή για κανέναν λόγο. Αν είχα δώσει τα 275€, θα χτυπούσα το κεφάλι μου στον τοίχο.

Υ.Γ. #1 Κάποιοι ομιλητές δεν αναφέρθηκαν. Αυτό έγινε γιατί δεν μου προκάλεσαν ιδιαίτερη εντύπωση αυτά που είπαν.

Υ.Γ. #2 Στο συνέδριο ήμουν καλεσμένος από τον Co-Founder & CEO του buldoza.gr, Παναγιώτη Γκεζερλή. Προσωπικά μου άρεσε η ομιλία του και ο τρόπος που μίλησε για τα social media, είναι κάτι απλό και ανθρώπινο. Τα λάθη είναι part of the game, το θέμα είναι πώς προσπαθείς να τα διορθώσεις. Εξάλλου, social media δεν είναι μόνο ads, είναι και customer relations.. [Η παρουσίαση του]

[photo via]

Αυτό όμως που παρατήρησα, είναι ότι οι περισσότεροι Έλληνες χρήστες του Twitter, δαιμονοποίησαν πλήρως την systemgraph και την θεωρούν τον μοναδικό υπαίτιο που η κατάσταση έφτασε εκεί. Φυσικά και η εταιρία έχει άδικο. Δεν κατάφερε να επισκευάσει τον υπολογιστή του πελάτη με αποτέλεσμα αυτός να μην μείνει ικανοποιημένος.

Από ‘κει και πέρα όμως, είναι αστείο και τραγικό να δέχεται η systemgraph *τόνους* λάσπης από χρήστες που ούτε προσωπική εμπειρία έχουν από την εταιρία, ούτε γνωρίζουν ακριβώς τι συνέβη γιατί απλά ποτέ δεν ακούστηκε η γνώμη της εταιρίας για το συμβάν. Δείχνει την κακή νοοτροπία που έχουμε ως Έλληνες καταναλωτές και μας νοιάζει μονάχα να κακολογήσουμε μία εταιρία, παρά να ψάξουμε να δούμε τι πραγματικά συνέβη και να βγάλουμε τα συμπεράσματα μας.

Κλείνοντας, θέλω να πω ότι θεωρώ λάθος τόσο την αγωγή, όσο και την αδυναμία εξυπηρέτησης του πελάτη από την systemgraph. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής έχει δίκιο. Θεωρώ ότι έχει κι αυτός εξίσου μεγάλο μερίδιο ευθύνης που η πλειοψηφία των χρηστών του twitter κάνει πως δεν βλέπει.

UPDATE: Όπως σωστά μου επισήμανε ο άμεσα θιγόμενος της υπόθεσης, ο @papadimi, οι λάθος χειρισμοί δεν είναι -τόσο- δικοί του, όσο των χρηστών του twitter. Και συμφωνώ απόλυτα μαζί του.

UPDATE 2: Η μόνη, ολοκληρωμένη άποψη της systemgraph που βρήκα είναι αυτή.

Θεωρώ όμως άδικο, στον βωμό του χρήματος και της δουλειάς, να ξεπουλάμε τον εαυτό μας στο facebook (και στα υπόλοιπα social networks) έχοντας το profile μας ανοιχτό για να μπορεί κάποιος να μας βρει και να μάθει πράγματα για εμάς. Γι αυτή την δουλειά, υπάρχει το LinkedIn, το επαγγελματικό blog του καθενός και το mail του. Το να περιμένουμε να βρούμε επαγγελματικές πληροφορίες για κάποιον στο facebook profile του, είναι λάθος. Πληροφορίες για την δουλειά του βρίσκουμε στα fanpages που διαχειρίζεται, στα YouTube channels που τρέχει και στα projects που έχει αναλάβει.

Όλα αυτά δηλαδή που είναι διαθέσιμα στο LinkedIn. Το facebook profile του καθενός είναι καθαρά προσωπική υπόθεση και δεν μπορώ να κρίνω κάποιον επαγγελματία για την ποιότητα της δουλειάς του από το πόσο ανοιχτό, ή κλειστό, είναι το profile του. Just my 2 cents..

Τον τελευταίο καιρό έχω δει αρκετά άτομα να μιλάνε για κάποιον που τους έκανε unfollow στο twitter. Γιατί όμως τόσο μεγάλος χαμός για το unfollow? Ακόμα κι αυτό, είναι part of the game του twitter. Εξ’ ορισμού, όταν αποφασίζεις να ακολουθήσεις κάποιον στο twitter, ξέρεις λίγα πράγματα γι αυτόν. Λογικό είναι αφού οι περισσότεροι απλά ρίχνουμε μια ματιά στο timeline και αποφασίζουμε ότι θέλουμε να δούμε τι άλλο έχει να πει αυτός ο χρήστης. Όσο περνάει ο καιρός όμως, τόσο περισσότερο γνωρίζουμε τον τρόπο γραφής του, τις απόψεις του και, γενικότερα, τον χαρακτήρα του.

Κάθε tweet κρίνεται, είτε θετικά, είτε αρνητικά, είτε ουδέτερα. Με τον καιρό, δημιουργούμε άποψη για τους χρήστες και καταλαβαίνουμε αν έχουμε κοινά σημεία επαφής, αν έχουμε κάτι να κερδίσουμε, αν υπάρχει κάποιο added value σε αυτό το follow ή απλά παράγει noise στο timeline μας. Κρίνοντας από εμένα, πάντα υπάρχει ένα tweet που με κάνει να σκέφτομαι “μήπως ήρθε η ώρα να σταματήσω να κάνω follow στον Χ χρήστη?”. Κάποιες φορές όντως πατάω το unfollow και κάποιες άλλες φορές, σκέφτομαι “ας δώσω ακόμα μία ευκαιρία, δεν μπορεί να τον/την έκανα follow αρχικά αν δεν πίστευα ότι έχει κάτι να προσφέρει”.

Ποτέ όμως δεν μου αρκεί ένα και μόνο tweet για να κρίνω τον άλλον και να τον αποκλείσω από το timeline μου. Για να φτάσω στο σημείο να κάνω unfollow κάποιον, σημαίνει πως αρκετά tweets του έρχονταν σε πλήρη αντίθεση με κάτι που πιστεύω εγώ και δεν είναι συζητήσιμος. Δεν με πειράζουν οι διαφορετικές απόψεις, ούτε πιστεύω ότι έχω το αλάθητο. Με πειράζουν οι άνθρωποι που είναι κολλημένοι και που δεν είναι πρόθυμοι να συζητήσουν και να τεκμηριώσουν με λογικά επιχειρήματα αυτό που πιστεύουν. Μου αρέσει ο διάλογος και η ανταλλαγή απόψεων. Το twitter είναι μία απίστευτη πλατφόρμα μέσω της οποίας μπορούμε να κάνουμε ενδιαφέρουσες συζητήσεις κυριολεκτικά για οποιοδήποτε θέμα, είτε σοβαρό, είτε αστείο.

Έτσι, το timeline μου δεν μπορεί να είναι γεμάτο με άτομα που δεν ξέρουν να εκφράζουν την άποψη τους και δεν είναι διατεθειμένοι να τις συζητήσουν. Γιατί αν δεν είσαι διατεθειμένος να κάνεις διάλογο, τότε κακώς είσαι στο twitter..

[photo via]

Πριν 15 μέρες διοργανώθηκε το TEDx Athens 2010 στο θέατρο Ελληνικό Κόσμος. Ανάμεσα στους 1000, περίπου, παρευρισκόμενους, ήμουν κι εγώ. Όχι ως απλός θεατής, αλλά ως μέλος της οργανωτικής ομάδας αφού έχω αναλάβει ένα μέρος της παρουσίας του event στα social media. Καθ’ όλη την διάρκεια του TEDx Athens βρισκόμουν στην άκρη της σκηνής μαζί με την Κωνσταντίνα Zoehrer (aka ThirdEye3) και προσπαθούσαμε να κάνουμε μία αναμετάδοση του Event μέσω twitter και coveritlive για όλους αυτούς που δεν μπορούσαν να παρευρεθούν στο event. Συνεπώς, παρακολουθούσα όλες τις ομιλίες και προσπαθούσα να κρατάω το ζουμί από κάθε φράση των ομιλητών και να την μεταφέρω στο twitter.

Πολλά από τα σχόλια στο twitter αναφέρονταν στην έλλειψη Live Streaming κατά την διάρκεια του event. Η αλήθεια είναι πως ούτε εμένα μου άρεσε αυτό αλλά δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Καμία εταιρία δεν μπορούσε να εγγυηθεί ότι το stream θα έπαιζε απροβλημάτιστα και θα ήταν αντάξιο του ονόματος TED. Μία λύση που προτάθηκε από κάποιον φίλο στο twitter ήταν η αναμετάδοση του event μέσω ustream αλλά είναι γνωστό ότι θα ήταν πολύ χαμηλής ποιότητας. Έτσι, προτιμήθηκε να μαγνητοσκοπηθεί όλο το event και να βγουν οι ομιλίες μετά online.

Οι ομιλίες πέτυχαν τον στόχο τους, ήταν motivational και insipirational. Ο κάθε ομιλητής μίλησε σχετικά με την δουλειά του, μας είπε μία μικρή ιστορία και, εν τέλει, μας έδειξε πώς όλα είναι πιθανά. Βέβαια, χρειάζεται δουλειά, πίστη και όρεξη για να πραγματοποιηθεί το οτιδήποτε. Ο καθένας μας μπορεί να καταφέρει το ακατόρθωτο αρκεί να το πιστέψει και να αφιερώσει όλο του το “είναι” για να το πραγματοποιήσει. Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Λαζαράκη, τον μοναδικό Έλληνα Master of Wine, ο μεγαλύτερος εχθρός μας είναι ο ίδιος μας ο εαυτός και το.. ταλέντο μας. Έχει δίκιο: βλέπουμε ανθρώπους γύρω μας να προσπαθούν πάρα πολύ για να αποκτήσουν αυτά που ήδη έχουμε εμείς και κατά συνέπεια εμείς προσπαθούμε λιγότερο. Έτσι, το αποτέλεσμα είναι κατώτερο των προσδοκιών μας και των δυνατοτήτων μας.

Κάτι ακόμα που με ξάφνιασε θετικά ήταν η πολυμορφία (diversity) του κοινού. Στελέχη εταιριών, πιτσιρικάδες, άνθρωποι της διαφήμισης, άνθρωποι της blog-όσφαιρας, πολλά μέλη του Twitter, απλοί άνθρωποι που απλά χρειάζονταν μία ελπίδα, τελείως διαφορετική από αυτή που προσπαθούν -δίκαια ή άδικα- να μας καλλιεργήσουν τα ΜΜΕ. Μία ελπίδα ότι κάτι μπορεί να αλλάξει. Μία αλλαγή που θα έρθει από εμάς τους ίδιους και όχι από κάποιον άλλο που θα πει “ας αλλάξω τον κόσμο”. Γιατί το μήνυμα του TEDx Athens ήταν να ξεκινήσουμε όλοι εμείς από την αρχή για να πετύχουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε και μας κάνει χαρούμενους.

[photo via]

Fast forward στις 2 Δεκέμβρη, βρέθηκα, επιτέλους, στα γραφεία του buldoza. Στο ισόγειο βρίσκεται η αποθήκη της εταιρίας με όλο το stock από τα προϊόντα που είναι διαθέσιμα στους online καταλόγους. Απ’ ότι έμαθα, δεν υπάρχουν όλα τα προϊόντα σε stock αλλά η παραγγελία στον προμηθευτή γίνεται άμεσα. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι σε 4 με 6 εργάσιμες μέρες ο πελάτης παραλαμβάνει την παραγγελία του. Ο Παναγιώτης μου είπε πως πολλές παραγγελίες φτάνουν σε 3 εργάσιμες μέρες και στόχος τους είναι να μειωθεί ακόμα περισσότερο ο χρόνος παράδοσης.

Στο ισόγειο, εκτός από την αποθήκη, υπάρχει και το υπερσύγχρονο studio στο οποίο γίνονται οι φωτογραφίσεις των προϊόντων. Μόλις άκουσα το κόστος του εξοπλισμού τρόμαξα μιας και δεν είχα ιδέα πόσο ακριβές μπορεί να είναι οι επαγγελματικές φωτογραφικές μηχανές και αυτά τα περίεργα φώτα που έχουν οι φωτογράφοι.

Επόμενη στάση, στον πρώτο όροφο του κτιρίου, εκεί που βρίσκονται τα γραφεία της ομάδας του buldoza.gr. Για την ακρίβεια, πρόκειται για έναν μεγάλο χώρο στον οποίο δουλεύουν όλοι οι άνθρωποι του buldoza μαζί. Ο καθένας έχει τον υπολογιστή του αλλά μόλις λίγα εκατοστά παραδίπλα έχει έναν ακόμα συνάδελφο του να δουλεύει. Team bonding at its finest, κρίνοντας εκ του αποτελέσματος: χαμόγελα, γέλιο, δουλειά, μία παρέα δηλαδή που περνάει καλά και αυτό -νομίζω- βγαίνει και στον κόσμο μέσα από το blog τους αλλά και τα twitter & facebook accounts της εταιρίας.

Φυσικά, ένα conference room είναι απαραίτητο και υπήρχε. Οι λεπτομέρειες του conference room, όπως και όλου του κτιρίου εξάλλου, ήταν πορτοκαλί με αποκορύφωμα την πιατέλα με τα.. πορτοκάλια!! Το αγαπημένο μου όμως σημείο από τα γραφεία του buldoza ήταν ο.. τοίχος! Ένας μεγάλος, μαύρος πίνακας που ο καθένας μπορούσε να γράψει ό,τι ήθελε.

Διαβάζοντας τα διάφορα σχόλια πάνω του, κατάλαβα ότι το team του buldoza.gr γουστάρει αυτό που κάνει, είναι μία ομάδα, περνάνε καλά και θέλουν να καταφέρουν το κάτι παραπάνω για την Ελληνική πραγματικότητα. Μακάρι!